naar de muziek

Naar de muziek van het Ives Ensemble in het muziekgebouw in de serie Proms concerten. Ook wel ‘piep piep knor’ muziek genoemd door cultuurbarbaren. ‘Piep piep’ komt wel eens voor, maar ‘knor’ nooit, kan ik na jaren ervaring zeggen. 
    Piep piep knor muziek was een onontgonnen terrein voor me voordat ik, jaren geleden, door nog onopgehelderde redenen in Paradiso belande, waar toen net een  Promsconcert werd gegeven. Die avond raakte ik radeloos de weg kwijt in een labyrint van klanken. Het leek nergens op en dat fascineerde me.
    Daarna heb ik nauwelijks een Promsconcert overgeslagen. Inmiddels weet ik de weg een beetje in de moderne klassieke muziek. Met tegenzin ben ik mee verhuist van Paradiso naar het Muziekgebouw aan het Y toen dat de speelplek werd voor de Promsconcerten. 
    Het glazen Muziekgebouw is op deze winterse avond een stormachtige plek. Het Y raast met schuimkoppen langs de kade. 
    Vanavond staan drie ‘ouden’ meesters op het programma Louis Andriessen, Iannis Xenakis en Marton Feldman. .Alle drie zijn het eenlingen, maar ook wegbereiders”voor de generatie anno nu. 
    20. 15 uur  Louis Andriessen met …miserere…. Een strijkkwartet uit    2007. Andriessen zet me weer op het verkeerde been of beter op een heleboel verkeerde benen. Er zijn regelmatig herkenbare ingrediënten, maar het blijft net ongrijpbaar. Ik probeer alle lijnen te volgen, maar consentreen me dan op een instrument. En dan gebeurt het weer, die complexe ervaring van iets wat heen en weer gaat tussen gewichtloosheid en aardse zwaartekracht. 
    20.45 uur Van Iannis Xenakis horen we Plektro voor fluit klarinet, slagwerk piano, viool en cello uit 1993 . Xenakis was een architect voordat hij zich in het componeren verdiepte. Hij gebruikt ook in deze compositie, net zoals in zijn werk als architect, de logica van het toeval, de stochastische wiskunde. Klarinet , Strijkers, slagwerk en piano spelen met elkaar een spel waar je aan mee wilt doen, de regels van het spel zijn echter geheimzinnig.  Als de partituur gespeeld is blijft het lange tijd nog doodstil in de zaal. 
    21.15 Morton Feldman, klarinet en strijkkwartet 
Feldman is bekent van composities die wel vijf uur kunnen duren. Het strijkkwartet bestaat uit de noten van B.A.C.H. De strijkers en de klarinet mogen min of meer zelf weten hoe ze spelen het lijkt op tussen die twee op vragen en antwoorden, maar ze vallen elkaar ook in de rede. Van mij mogen ze nog uren door spelen maar dat gebeurt niet op deze avond. Opeens houdt het spel op en volgt er een lange stilte.
    22.20 uur Na afloop kijk ik stiekem in de partituur die de musici op de standaard hebben laten staan. Bij Feldman hoorde de stilte aan het einde bij de compositie. 
    22.30 uur We staan weer met beide benen op de grond. 

Vera de Groot